Zuid-Afrika : Meer bezienswaardigheden, Kwazulu-Natal

Gedurende het grootste deel van de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste eeuw vonden er in het achterland van KwaZulu-Natal een reeks gewelddadige conflicten plaats tussen Zulu’s, Boeren en Britten.

Zululand

Zululand ligt in het oosten van KwaZulu-Natal en strekt zich uit van Tugela River tot de grens van Mozambique en van Vryheid in het westen tot het spectaculaire Hluhluwe-Imfolozi Park in het oosten. Het grootste deel wordt ook wel Maputaland genoemd.

De Zulu’s vormen samen de grootste bevolkingsgroep van Zuid-Afrika en nergens anders in het land komt een traditionele cultuur zo sterk naar voren als in deze streek. De Zulu’s leven hier nog zoveel mogelijk met traditionele gewoonten en gebruiken. Misschien ken je de tv-serie ‘Shaka Zulu’ uit 1984 die hier is opgenomen.

In het commerciële Shakaland kun je de televisieset nog zien en zie je demonstraties van traditionele Zulu-gebruiken. Het gebied van de amaZulu’s (‘zulu’ betekent hemel) is schitterend en erg divers.

In het oosten liggen gouden stranden aan de Indische Oceaan. Trek je het binnenland in, kom je langs golvende velden, kronkelende valleien, bossen, reservaten en bergpieken die door de wolken worden omgeven.

Wildlife

Er leven verschillende soorten wildlife. Zo tref je hier de Big Five, krokodillen, nijlpaarden, olifanten, antilopen en vele soorten vogels. Een bezoek aan dit gebied laat je kennis maken met de Zulu-cultuur. Helaas zijn de dorpen door het vele toerisme nogal vercommercialiseerd en is het echte Zulu-gevoel vaak nog maar moeilijk te bespeuren.

Maar maak je een rondrit door het gebied zul je wel in contact komen met de authentieke Zulu-cultuur. Zo zie je overal typische lemen hutjes waar Zulu’s leven van wat het land hen te bieden heeft. Ze hebben vaak te maken met waterschaarste en zijn wat hun oogsten betreft afhankelijk van de grillen van het weer. Mede hierdoor eren veel Zulu’s hun goden en houden zij zich vast aan diverse, uitgebreide ceremonies.

Eén van deze tradities is ‘healing’. Vroeger was hiervoor een strikte scheiding tussen man en vrouw. De man, de inyanga (kruidendokter), was degene die zich concentreerde op het vinden van natuurlijke geneesmiddelen. De vrouw, de isangoma (waarzegster), had paranormale gaven en legde contact met de voorvaderen.

Tegenwoordig is er meestal geen sprake meer van een heel strikte scheiding en heeft de Westerse geneeskunde ook hier voet aan de grond gekregen. Maar nog steeds zijn de traditionele geneeswijzen in kleinere plaatsen en nederzettingen aanwezig. 

Eshowe & Ulundi

Bekende Zulu-plaatsen zijn Eshowe en Ulundi. Eshowe is het oudste Zulu-stadje en telt ongeveer 15.000 inwoners. De naam komt van het fluitende briesje dat door de inheemse bomen fluistert. Het was een populair vakantie-oord van Zulu-koningen en een goed uitgangspunt om Zululand te verkennen.

Ulundi dateert uit 1873 en telt nog een aantal oude huisjes, maar is sterk aan het moderniseren. Hier vond in 1879 de laatste slag van de Anglo-Zulu oorlog plaats waarbij 10 tot 15 keer meer Zulu-slachtoffers vielen dan bij de Britten.

In Zululand zijn er nog verschillende plekken die je herinneren aan deze oorlog. Babanango is een goede plek om de zogenaamde Battlefields Route te starten. Een leuk en wat minder commercieel Zulu-dorp is Simunye. Het dorp ligt bijna volledig geïsoleerd in de prachtige Mfule riviervallei. Je kunt het alleen bereiken via een onverhard pad.

Het dorp wordt bewoond door de Biyela-clan en bestaat uit hutten en rondavels gemaakt van natuurlijke materialen. Je maakt er als bezoeker kennis met de Zulu-cultuur en met de chief van de stam. Omdat hij geen Engels spreekt wordt er gecommuniceerd met kralen en via dorpsgenoten. Er wordt gekookt, gedanst en gezongen. Werkelijk een unieke ervaring!

Zulu-biertje

De beste manier om een Zulu-dorp te bezoeken is te voet. Ga naar het dorpsplein waar iedereen samenkomt om de laatste roddels door te nemen. De Zulu’s zijn erg gastvrij en vinden het leuk om je uit te nodigen in hun huisje.

Drink een biertje met ze mee want voor 10 cent kun je al een liter krijgen. Wanneer Zulu’s je met bier verwelkomen, weet je dat ze blij zijn met je komst. Overigens wordt er vaak bier tijdens ceremonies gebruikt.

In Zululand zijn een aantal leuke festivals die de rijke Zulu-cultuur vieren. Op de laatste dag van september kun je in KwaDukuza naar het King Shaka Day Festival waar je samen met de huidige Zulu-koning een hommage brengt aan de Zulu-held, King Shaka.

In oktober vindt het Shembe Festival plaats en komen ruim 30.000 Zulu’s in Judea (15 km ten oosten van Eshowe) samen om het Holy Nazareth Baptist-geloof te vieren. Dit is een vermenging van het traditionele Zulu-geloof met het christendom.

Natuurreservaten

Zululand kent verschillende natuurlijke attracties. In het kustgebied bevinden zich enkele natuurreservaten als het Nyala Game Reserve, het Greater St Lucia Wetland Park en het Hluhluw-Umfolozi Game Reserve. Het Pongola Game Reserve is het oudste game reserve van de hele wereld en stamt uit 1894.

Hier leven vele soorten wildlife waaronder olifanten, wildebeesten, giraffen en neushoorns. Er zijn in Zululand diverse geweldige wandelingen te maken, vooral wanneer je van een stevige hike houdt. In het Hluhluw-Umfolozi Game Reserve zijn er een aantal mooie wilderness trails uitgezet.

Let op: er komt malaria in Zululand voor. Neem hiervoor anti-malariamedicatie in.

Zululand ligt in het oosten van KwaZulu-Natal en is te bereiken via de N2 en de R618. Er komen ook verschillende lokale bussen en minibus taxi’s.

Slagveldenroute

Gedurende het grootste deel van de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste eeuw vonden er in het achterland van KwaZulu-Natal een reeks gewelddadige conflicten plaats tussen Zulu’s, Boeren en Britten. De vredige, glooiende graslanden en beboste heuvels in deze omgeving verraden nauwelijks iets over de bloedige veldslagen die hier hebben plaatsgevonden.

Rond 1825 ging Zulu-koning Shaka op veldtocht met als doel de verdeelde stammen te verenigen. Tachtig jaar lang was de hele omgeving in beroering en werden er oorlogen gevoerd tussen de Zulu’s en de Ndwandwe, de Zulu's en de Boeren en tussen de Boeren, de Engelsen en de Zulu’s.

De Slagveldenroute voert je langs verschillende ‘battlefields’, monumenten en musea die je een beeld van deze bloedige periode geven.

Durban is een mooi startpunt voor de route. Hier verzamelden de Britten hun troepen voor de Anglo-Boerenoorlog. Ga dan via de N3 en de R74 richting Estcourt, het meest zuidelijke punt dat door de Boeren in the Anglo-Boerenoorlog is bereikt. Reis naar het noorden naar Colenso, waar een Britse poging om de Tugelarivier over te steken en Ladysmith te ontzetten in een ramp uitmondde, ook wel bekend als de slag van Colenso.

Je vindt hier verschillende monumenten en een museum.  Ten noorden van Estcourt ligt Ladysmith, de plaats van de beroemde 118-daagse belegering van het Britse garnizoen door de Boeren strijdkrachten. Hier ligt een heuvel, bekend als Spioenkop, waar Britse soldaten werden weggemaaid door het vuur van de Boeren die boven hen lagen.

Rorke's Drift

Volg je de R33 dan kom je bij  Dundee. Hier vanuit kun je andere plaatsen bezoeken, onder andere Talana Hill, de plaats van de eerste schermutselingen van de Anglo-Boerenoorlog. In het Talana Museum kunnen excursies worden geboekt naar de nabijgelegen slagvelden. Op korte afstand van de stad ligt het Anglo-Zulu slagveld Isandlwana, waar de Britten een grote nederlaag leden op 22 januari 1879.

Een paar kilometer verder ligt Rorke’s Drift. Dit het museum vertelt het verhaal van hoe een buitenpost met slechts 139 soldaten zich probeerde te verdedigen tegen een aanval van 4.000 Zulu-krijgers. Ten noorden hiervan, in Vryheid, illustreert het Lukas Meyer Museum de twee belangrijkste Anglo-Zulu-oorlogen bij Hlobane en Khambula.

Ga van Vryheid naar de plaats van de Slag bij de Bloedrivier, waar op 16 december 1838 een leger van 15.000 Zoeloes werd teruggedreven door 464 Boeren. Deze gebeurtenis wordt beschouwd als symbool voor de politieke en religieuze overwinning van de Boeren op de Zulu’s, en werd een nationale feestdag.

Eerst heette dit de Dag van de Gelofte, maar na afschaffing van de Apartheid werd deze dag 'Verzoeningsdag’ genoemd. Verzoeningsdag wordt elk jaar op 16 december gevierd. Bij de Bloedrivier wordt de Slag gesymboliseerd door een cirkel van bronzen wagens.

Volg de R34 naar Ulindi. Dit is de plek waar de Britten uiteindelijk de overwinning behaalden in de Anglo-Zulu oorlog. Niet ver daar vandaan, bij Gqokli Hill, zette koning Shaka, de legendarische Zululeider, succesvol zijn "bulls horn" oorlogstactiek in tegen het in aantal superieure Ndwandwe-leger.

Verder naar het zuiden stuit je op Eshowe waar je een aantal historische plaatsen kunt bezoeken, waaronder het prachtige Fort Nongqayi Museum Village. Vanuit hier kun je weer terug naar Durban.

De Slagveldenroute ligt in Zululand in het noordoosten van KwaZulu-Natal.