Nieuwsbrief editie 24 : De Wild Coast

Of de Wild Coast een stukje ongerept paradijs is of de voorpoort van de hel, daarover verschillen de meningen. Dicht beboste berghellingen, verlaten subtropische stranden en watervallen die uitkomen in zee doen het eerste vermoeden. Maar de kust van de voormalige Transkei draagt haar naam niet voor niets. Ze is berucht om haar vele schipbreuken. Bovendien staat het gebied bekend als het armste, minst ontwikkelde en ruigste gebied van Zuid-Afrika. In deze nieuwsbrief van Zuid-Afrika.nl lees je meer over deze oogverblindende ‘rampkust’.

Verwacht geen luxeresorts als je afreist naar de Wild Coast. Geen vierbaanswegen die naar helwitte hotelflats leiden. Zodra je Durban uitrijdt naar het zuiden en Port Edward passeert, veranderen de overbevolkte stranden in knusse baaitjes en doemen slechts nog vissersdorpjes op. Sommige, zoals Coffee Bay, bestaan uit slechts een paar huizen plus één of twee backpackershostels. Iets verderop is het een boerderij die onderdak verschaft of een kleine camping aan de kust.

Het gebied dat de Wild Coast heet, ligt in de oostelijke helft van de provincie Oostkaap. Het kustgebied loopt vanaf de kleine nederzettingen aan de kust, tien kilometer ten noorden van East London, door tot aan de oever van de Mthamvuna rivier, ongeveer 200 kilometer ten zuiden van de stad Durban.

De Wild Coast is nog steeds grotendeels ongerept. Grote hotels vind je er niet. Dat laat de infrastructuur ook niet toe, hoewel deze de laatste tien jaar sterk is verbeterd. Deze rust en het prettige klimaat met warme zomers en milde winters trok in de jaren zestig en zeventig vooral hippies aan. Tegenwoordig zijn het vooral de backpackers die op hun rondreis de kuststrook van de Oostkaap aandoen.

Zoals gezegd heet dit gedeelte van de kustlijn niet voor niets de Wild Coast: plotseling opkomende storm, heftige wind en onrustig water met onverwachte golven, hebben al voor de ondergang van veel schepen gezorgd. Voor duikers zijn de vergane schepen alleen maar goed nieuws, want er zijn zo’n 50 scheepswrakken waarbij je kunt duiken.

Tot en met 30 augustus is de tentoonstelling Avenue Patrice Lumumba van de Zuid-Afrikaanse fotograaf Guy Tillim te zien in Foam Fotografiemuseum Amsterdam.

En jij kunt hier naartoe! We geven 2x2 kaartjes weg.

Het enige wat je hoeft te doen is antwoord geven op de volgende vraag...

Aan de Wild Coast wonen, net als in de rest van de Oostkaap vooral Xhosa, één van de twee grootste etnische bevolkingsgroepen in Zuid-Afrika. In hutjes in de vorm van bijenkorven wonen zij op het oog lukraak verspreid in de heuvels van de voormalige Transkei, de naam die de voormalige Apartheidsregering aan het gebied gaf.

De Xhosa komen oorspronkelijk niet uit Zuid-Afrika, maar uit centraal Afrika. Zij maakten rond 1400 deel uit van de grote Nguni migrati, waarbij een grote groep Afrikanen vanuit het huidige Congo (DRC) langzaam naar het Zuiden trok. Toen de Nederlanders halverwege de zeventiende eeuw in Zuid-Afrika kwamen, waren de Xhosa hier al gevestigd.

Xhosa is ook de naam van hun taal. Deze taal lijkt veel op het Zulu en maakt gebruik van verschillende klikgeluiden. De c, q en x zijn klanken waarbij de Xhosa deze klikgeluiden maken. Geen zin om te klikken, maar wil je je wel verstaanbaar maken? Zeg dan ‘Andisithethi isiXhosa’ (ik spreek geen Xhosa) of, ‘Uyasithetha isingesi na?’ (spreekt u Engels?).

Tegenwoordig spreken de meest Xhosa echter ook Engels of een mix daarvan met hun eigen taal en Zulu. In de Oostkaap houden Xhosa nog sterk vast aan hun eeuwenoude volkstradities en aan de levensstijl van hun voorouders. Veel van hun gebruiken en rituelen zijn daarom intact gebleven.

Het vereren van voorouders komt nog veel voor. De Xhosa geloven dat hun voorouders hen zullen straffen als zij de overledenen niet vereren. In veel gevallen worden deze religieuze tradities gecombineerd met het Christelijke geloof. Dit laatste is een gevolg van de Britse en Nederlandse overheersing in het verleden.

De Wild Coast staat bekend om haar bijzondere wandelroutes. Daar is de Strandloper Hiking Trail er één van. Deze route begint in de omgeving van Kei Mouth. Vanaf daar kom je langs verschillende dorpen, zoals Morgan Bay, Haga Haga en Jikeleza Route. De route eindigt in Gonubie.

Deze wandeling beslaat zo’n zestig kilometer. De meeste wandelaars doen er vijf dagen over. Zij overnachten in hutten. Daarvan kom je er onderweg vier tegen. Kamperen op het strand is verboden, maar veel van de hotels aan het strand beschikken wel over een kampeerterrein. Dus voor wie zijn tent op wil zetten, zijn er genoeg mogelijkheden.

Tijdens een wandeling langs de kust kom je veel scheepswrakken tegen. Zo is er bij Bead Beach in Double Mouth in 1608 een schip met de naam Santo Espirito vergaan. Er zou nu op het strand nog altijd Ming porselein te vinden zijn afkomstig van dit schip.

Behalve de scheepswrakken en ongerepte natuur, kun je aan de Wild Coast ook veel verschillende soorten vogels zien. Nog veel spectaculairder is het echter wanneer je gedurende de wintermaanden walvissen kunt zien vanaf het land. De scholen sardientjes die dicht bij de kust zwemmen, trekken niet alleen zeehonden aan, maar ook dolfijnen, Australische walvissen (zuidkapers) en bultrugwalvissen. Er zijn uitkijkpunten langs de kustlijn, zoals de kliffen bij Coffee Bay en bij Morgan Bay.

... De Xhosa een belangrijke rol speelden bij de afschaffing van apartheid in Zuid-Afrika? Voornamelijk door een heel bekende Xhosa: Nelson Mandela. Hij werd ook de eerste zwarte president van Zuid-Afrika in 1994. Mandela groeide op in het idyllische dorpje Qunu. Je kunt in deze streek de historische Mandela hike wandelen. De route start in de grote plaats King William’s Town, en loopt door tot het nabijgelegen dorpje Mthatha.

… De mannen van de Xhosa-stam polygaam zijn? De rijkere mannen in een stam hebben vaak meer dan één vrouw. Om zich dat te kunnen permitteren moeten de mannen echter wel over enig vermogen beschikken, want er moet een flinke huwelijksschat betaald worden aan de families van de bruiden. Het is gebruikelijk dat deze betaling in koeien plaatsvindt.

… De Xhosa in 1856 al hun vee doodden vanwege de droom van een klein meisje? Volgens de droom van het meisje zouden hun voorvaderen dan terugkeren om de blanke mannen te verjagen en gezond vee voor hen mee te brengen. De Xhosa waren maar al te blij met dit bericht, want een groot deel van hun vee stierf aan de ziekten die de Europeanen meebrachten. De droom van het meisje kwam echter niet uit. De Xhosa hadden zonder hun vee niets te eten, en het kleine deel van de overlevenden werd ingerekend als slaven.

Mthatha was de hoofdstad van de vroegere Transkei. De stad werd gesticht in 1867 bij de Umtata rivier, en heette toen nog Umtata. Het is de zuidelijke toegangspoort tot  de Wild Coast. Ook vind je er het Nelson Mandela Museum.

Port St Johns ligt middenin een subtropisch regenwoud. Dit authentieke stadje ligt aan de monding van de Umzimvubu rivier en beschikt over drie prachtige stranden. Één van deze stranden is een natuurreservaat, genaamd Silaka. Ook kun je het regenwoud in. Een gids leidt je zo naar doodstille binnenmeertjes en watervallen waar echte waaghalzen vanaf kunnen springen.

Coffee Bay ligt in het hart van de Wild Coast. Dit ‘stadje’ bestaat slechts uit een aantal hutten, een winkel, een camping en twee hostels, en ligt aan de kust, die plotseling achter de groene heuvels opduikt. Coffee Bay heeft zijn naam waarschijnlijk te danken aan een vrachtschip dat er in de negentiende eeuw schipbreuk leed, en er een deel van zijn lading koffiebonen achterliet. In Coffee Bay kunnen liefhebbers vissen en wandelen. Loop in ieder geval langs de Hole in de wall, een rots in zee met een gat erin waar je onderdoor kunt varen. Dit is een geologisch wonder dat ontstaan is door eeuwenlange erosie.

In het zuiden van de Wild Coast ligt Qolora Mouth. Deze plek is verreweg het meest toeristisch. Met zijn subtropische vegetatie en eindeloze stranden met fijn zand, trekt dit deel van de Wild Coast veel reizigers aan. Hun aantal blijft echter beperkt doordat de weg naar het plaatsje slecht begaanbaar is. De hobbelige reis is echter snel vergeten als je dit oogverblindende stukje van Afrika voor je ziet opdoemen.

Onze vaste columniste Han, heeft weer een nieuw verhaal geschreven over haar avonturen in Zuid-Afrika. Dit keer over de verschillen tussen Afrikanen en Nederlanders die haar opvallen.

"We zijn trots op het opleidingscentrum in de Township dat we met Nederlands geld én mankracht gebouwd hebben. De laatste fase wordt door de plaatselijke aannemer gebouwd. Bij de overdracht van het werk lopen we samen door het gebouw. Opeens wijst Christo, de aannemer, lachend naar een vensterbank. Trots vertel ik hem dat de Nederlandse vrijwilligers die zo mooi gemaakt hebben door een betonblok doormidden te slijpen. Ja, dat had hij gezien maar waarom, is zijn vraag."