Zuid-Afrika : Zuid-Afrikaanse gerechten

Deze gehaktschotel is een van de bekendste Zuid-Afrikaanse gerechten. Vroeger werd dit voornamelijk door arme boeren en slaven gegeten, omdat het van resten van andere maaltijden werd gemaakt. Maar door de jaren heen kent het recept vele varianten door de invloed van verschillende culturen in Zuid-Afrika. Bobotie wordt vaak geserveerd met gehakt, kruiden, eieren, kokosmeel, chutney en gehakte noten.

Bobotie wordt vaak bereid met chutney. Je kan de chutney natuurlijk zelf maken, maar het is net zo lekker om wat Mrs. Ball's Chutney aan de bobotie toe te voegen. Deze chutney is een van de bekendste culinaire producten van Zuid-Afrika.

1 kg gehakt
1 dikke snee, gekruimeld wit brood
250 ml melk
2 uien, fijngesneden
2 teentjes knoflook
1 eetlepel kerriepoeder
1 eetlepel kurkuma (koenjit)
1 eetlepel Garam Masala (Indisch kruiden mengsel)
1 eetlepel kaneel
30 ml azijn
30 ml (2 eetlepels) abrikozen jam
50 ml Mrs. Ball's Chutney
50-100 gram rozijnen
2 eieren
1 appel, geraspt
50 gram amandelen, fijn gesneden
Olijfolie
Zout
Peper

Fruit de kurkuma, Garam Masala en kerriepoeder 30 seconden in hete olie. Zet het vuur wat lager en voeg de uien toe. Fruit deze tot ze goudbruin zijn en voeg dan de knoflook en gehakt toe.

Mix ondertussen in een kom het brood, azijn, Mrs. Ball's, jam, kaneel, appel, amandelen, rozijnen en de helft van de melk (125ml). Als het gehakt gaar is kan de mix worden toegevoegd aan het vlees. Vul een ovenschaal met het mengel, en dek dit af met een mengsel van de twee eieren en melk.

Bak de bobotie 35 tot 45 minuten op 175 °C in de oven, de bobotie is klaar als het eimengsel goudbruin is geworden. Serveer de bobotie met gekruiden rijst en salade en wat extra Mrs. Ball's om  in te dippen.

Chutneysaus

Je kan Mrs. Ball's ook gebruiken om een chutney saus mee te maken, lekker om mee te dippen of voor vlees of vis op de braai.

250 ml créme fraiche
1 teentje knoflook,
30 ml Mrs. Ball's´s Hot of Chilli Chutney
Zout
Vers gemalen peper

Mix alle ingredienten en laat de saus een tijd koelen.

Chutneykip

Benieuwd naar de beroemde Zuid-Afrikaanse chutneys? Dit wordt vrijwel overal bij gegeten of al tijdens het koken in het gerecht verwerkt. Chutneykip is typisch Zuid-Afrikaans door de bijzondere combinatie van cakemeel, kerrie en bouillon en geeft je een goede indruk van de Zuid-Afrikaanse keuken. Lekkere bijgerechten bij deze chutneykip zijn rijst en verschillende groenten.

Ingrediënten voor 4 tot 6 personen

12 kleine, geschilde aardappelen
125 ml cakemeel
1 eetlepel kippenbouillonpoeder
ca. 500 gr. Kipfilet in blokjes
1 eetlepel boter of olijfolie
3 eetlepel milde kerriepoeder
250 ml. Zoete fruitchutney
1 bouillonblokje, oplossen in 125 ml water
500 ml melk
zout
peper

Blancheer de aardappelen ongeveer 7 minuten. Meng het meel en de bouillonpoeder op een plat bord en druk het vlees erin, totdat alle stukjes goed gepaneerd zijn. Verwarm de boter of olie op een hoog vuur en braad de kip een paar minuten aan beide zijden aan. Leg vervolgens de kip in een ovenschaal.
Giet de aardappelen af en leg ze rond de kip. Meng de kerriepoeder, de chutney en het opgeloste bouillonblokje in een kom met de melk en voeg peper en zout naar smaak toe. Giet dit over het kippenvlees en zet de schaal een uur in de oven op 180°.

Sosaties

Ga je binnenkort barbecuen en heb je de tijd om het allemaal voor te bereiden? Dan kunnen deze sosatie-spiezen oftwel sosaties, als typisch Zuid-Afrikaans braai gerecht, niet missen op jouw barbecuegrill.

Ingrediënten voor 8 spiezen

1 kilo lamsvlees
500 gram vet spek
2 teentjes knoflook
1 ui
1 eetlepel kerriepoeder
4 eetlepels olie
2 eetlepels suiker
500 ml witte azijn
2 eetlepels abrikozenjam
2 eetlepels maizena
1 eetlepel rode wijn
250 gram gedroogde abrikozen
125 ml sherry

Snijd het lamsvlees in dobbelstenen van ca. 2 cm en het spek in dobbelstenen van ca. 1 cm. Pel de ui en hak hem fijn. Pel de knoflook, hak 1 teentje fijn en snijd het andere teentje doormidden. Wrijf een grote kom in met het doorgesneden teentje knoflook. Bestrooi het lamsvlees met zout en peper en doe het in de kom. Fruit in een pan de ui, kerriepoeder, knoflook in de olie tot de ui goudbruin is. Voeg dan de suiker, witte azijn, abrikozenjam, en de maizena die opgelost is in de rode wijn toe. Laat onder voortdurend roeren het mengsel zachtjes inkoken en helder worden (ca. 3-5 minuten).

Laat het mengsel afkoelen en meng het daarna door het vlees, zodat dat goed bedekt is. Laat het vlees 1-2 dagen in de marinade staan. Week de gedroogde abrikozen een nacht lang in de sherry. Haal het vlees uit de marinade (bewaar die). Steek het lamsvlees, spek en abrikozen beurtelings aan metalen of bamboespiesen (van ca. 22 cm). Grill boven een houtskoolvuur of onder een gewone grill, nadat u de spiesen met olie bestreken hebt tot zij rondom bruin en gaar zijn.
Verhit de marinade tot die kokendheet is en serveer die apart met gele rijst en een chutney.

Blintzes

Blintzes zijn kaashapjes die op verschillende wijze bereid kunnen worden. Het volgende recept is een  klassieke versie met alleen kaas. Wil je meer variatie dan kun je de kaas vermengen met een eierdooier, wat room, een flinke mespunt kaneel, fijngesneden ananas, citroen- of sinaasappelschil en dergelijke.
100 g bloem
2 ½ dl water
2 eieren
1 theelepel bakpoeder
300 g cottage cheese
peper
zout

Klop de eieren. Voeg zout en bakpoeder toe. Klop de bloem, het water en het eiermengsel langzaam in een beslag. Bak daar kleine pannenkoekjes van die je vult met de cottage cheese. De pannenkoeken oprollen of als een enveloppe dicht vouwen. 

Sousboontjies

Deze bonensaus is lekker als bijgerecht voor lamsvlees en rijst

125 gram ‘sugar beans’ (of gewone witte bonen)
1 theelepel milde kerrie
1 eetlepel suiker
½ deciliter azijn
zout
peper
1 volle eetlepel boter
desgewenst 1 ei

Laat de bonen een nacht weken. Giet ze de volgende dag af en kook ze met wat zout in zoveel water dat ze net onderstaan. Giet ze af zodra ze gaar zijn en voeg dan de andere ingrediënten toe. Meng alles voorzichtig dooreen zodra de boter gesmolten is.
Pureer wat van de bonen en maak de saus daar wat dikker mee. Klop desgewenst nog een ei, giet daar al roerend wat hete saus op, maar laat de saus niet koken (anders schift het ei). Opdienen met bijvoorbeeld gebraden lamsvlees.

BBQ Chicken Nando's Lime and Cilantro Marinade

Kip marineren was nog nooit zo makkelijk: deze marinade is al klaar voor gebruik. Neem zes halve kippenborsten en doe deze in een schaal of kom. Voeg de marinade toe en laat het samen minstens drie uur in de koelkast staan.

Voor het grillen de kip uit de marinade halen en besprenkelen met peper en zout. Kwartiertje op de braai en eet smakelijk!

Lamsfilet gevuld met spinazie en olijventapenade

Iets uitgebreider koken of geen barbecue om op te grillen? Deze lamsfilet is makkelijk te bereiden en maakt altijd indruk tijdens etentjes.

500 gram lamsfilet (twee filets)
1 flesje Nando's Portugese BBQ Marinade
150 gram spinazie
100 ml olijventapenade
Nootmuskaat
Peper
Zout

Snij de filets in de lengte in stukken en leg ze in een schaal. Voeg hier de marinade aan toe en laat het vlees een kwartier staan. Leg de filets op een rooster en plaats de spinazie op het midden van de filets. Sprenkel daar wat olijventapenade, nootmuskaat, peper en zout overheen. Vouw de filets dubbel en zet ze met tandenstokers vast, zodat de vulling blijft zitten.

Bak de filets 20-25 minuten op 180 °C . De Portugese lamsfilet is lekker met cous cous of rijst.

Waterbul

Dit gebak is lekker zoet en makkelijk te bereiden. Een goede keus dus om te serveren als dessert of als taart bij de koffie.

Ingrediënten voor 4 personen

100 gram geraspte amandelen,
250 gram abrikozen jam
300 gram bladerdeeg (uit de diepvries)
1 eierdooier
125 gram suiker
250 ml melk
1 ½ theelepel kaneel
1 eetlepel boter
125 ml sherry
3 theelepels maïsmeel
1 sinaasappelschil.

Laat het bladerdeeg ontdooien. Verwarm de oven voor op 250 ºC. Rol het deeg op een met bloem bestoven plank 3 mm dik uit en snijd er een lap van 28 x 35 cm uit. Vermeng de jam met de amandelen en strijk hem over de deeglap. Bestrijk de randen van de deeglap met losgeklopte eierdooier. Rol de lap op vanuit de lange kant en druk de uiteinden goed op elkaar. Snijd de bovenkant op 1 cm afstand van elkaar iets in.

Leg de rol op de met koud water omgespoelde bakplaat en bak hem in ongeveer 30 minuten goudbruin op de middelste richel.
Verhit de suiker met de melk, de sinaasappelschil, de kaneel, de boter en de sherry. Roer de maïsmeel glad met 2 eetlepels water, roer hem door het mengsel en laat het een paar keer aan de kook komen. Haal de sinaasappelschil eruit. Bestrijk het gebak met de hete saus. Serveer de waterbul warm.

Overige Zuid-Afrikaanse gerechten

Biltong

Dit is een typisch Zuid-Afrikaanse snack gemaakt van gedroogd vlees. Meestal is dit rundvlees, maar soms ook struisvogel en echte liefhebbers prefereren de hertenvariant. De naam biltong komt van de Engelse term ‘bull tongue’ en deze lekkernij wordt door de geschiedenis heen vaak meegenomen als reisproviand.

Ten tijde van de Grote Trek had men voedsel nodig dat lang houdbaar was. Daarom droogde men het vlees door het eerst in dunne repen te snijden, te zouten en vervolgens legde men het onder het paardijzadel. Weer eens iets anders dan een zakje chips!

Waterblommetjie bredie

Dit is een maagvullende eenpansmaaltijd met groente en vlees dat zoetzuur bereid wordt met amandelen, rozijnen en abrikozen. En natuurlijk met waterblommetjies! Dit is een speciaal soort waterlelie die alleen in de winter in de Kaapprovincies groeit.

Boerewors

Wat voor Nederlanders een zoute haring is, is voor de Zuid-Afrikanen boerewors. Deze kruidige worst werd door de Duitsers (wie anders…) geïntroduceerd, maar is in de loop der tijd behoorlijk pittig geworden. De ‘boerie’ wordt volgens de traditie gemaakt van rund- en varkensvlees, knoflook, korianderzaadjes, kruidnagelen en nootmuskaat. Geen braai zonder boerewors en wanneer het vet op het houtskool drupt, weet je dat de worst gaar is.

Mieliepap

Mieliepap is een populair gerecht uit de Bantu-keuken. Dit is een maïspap dat tegenwoordig overal in Zuid-Afrika wordt gegeten. Meestal als voedzaam en goedkoop ontbijt, maar deze pap wordt ook geserveerd bij groente- en vleesgerechten.

Potjiekos

Potjiekos is geen gerecht, maar een typisch Zuid-Afrikaanse manier van bereiden. Men neemt een gietijzeren stoofpot op drie poten en plaatst het boven een houtvuur. Wat je er dan instopt maakt niet uit, maar let wel op de volgorde. Kook je groente en vlees: eerst de groente en dan het vlees. En je mag niet roeren want een potjiekos wordt in lagen gekookt. Deze kookwijze komt oorspronkelijk van de Portugese ontdekkingsreizigers die tijdens hun tochten scheepspotten op bijna dezelfde manier gebruikten.

Vroeger was dit een vorm van overlevingskoken, maar tegenwoordig is potjiekos een gezelligheidsmaaltijd: je nodigt vrienden en familie uit, je gaat rond een open vuur zitten. Je voorziet iedereen van drankjes en snacks en dan zet je potjie met ingrediënten op het houtvuur om hem zachtjes gedurende een paar uur te laten sudderen.

Koeksister

In Zuid-Afrika zeggen ze: ‘Nageregte moet sorg vir ’n gevoel van genoegdoening en nie van oordaad nie!’ Dus eet niet te veel van een overheerlijke koeksister. Dit nagerecht dat iets weg heeft van een donut wordt gemaakt van gefrituurd deeg dat vervolgens in suikerstroop en citroensap wordt gekookt. Het resultaat is een knapperig, kleverige koek die absoluut naar meer smaakt!